VACXIN

VACXIN

1. Nguyên lý:

Dùng Vacxin là đưa vào cơ thể kháng nguyên có nguồn gốc từ vi sinh vật gây bệnh hoặc vi sinh vật có cấu trúc kháng nguyên giống vi sinh vật gây bệnh đã được bào chế đảm bảo độ an toàn cần thiết làm cho cơ thể tự tạo tình trạng miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh.

2. Nguyên tắc bào chế:

2.1. Tiêu chuẩn của vacxin:

             -Vacxin phải an toàn: Dùng vacxin không gây bệnh, không gây độc và không gây phản ứng cho cơ thể vì thế sau điều chế cần được kiểm định.

             -Vacxin phải có hiệu lực: Dùng vacxin gây được miễn dịch ở mức độ cao, tồn tại trong thời gian dài, sau điều chế cần được đánh giá trên động vật thí nghiệm, trên thực địa.

2.2. Các loại vacxin:

2.2.1. Vacxin giải độc tố(anatoxin)

Vacxin giải độc tố được sản xuất từ ngoại độc tố của vi khuẩn dùng các tác nhân lý hoá làm mất tính độc nhưng vẫn còn giữ tính kháng nguyên, tạo miễn dịch dịch thể.

Dùng để phòng bệnh nhiễm trùng cơ chê gây bệnh do ngoại độc tố

Ví dụ: Vacxin phòng bệnh uốn ván, bạch hầu.

2.2.2. Vacxin sống giảm độc lực.

Vi sinh vật được nuôi trong điều kiện nhất định để chúng giảm hoặc mất độc lực nhưng vẫn còn giữ tính kháng nguyên. Cơ thể đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào và miễn dịch dịch thể.

Ví dụ: Vacxin Sabin phòng bệnh bại liệt.

2.2.3. Vacxin chết toàn thể hoặc kháng nguyên tinh chế

Được sản xuất từ vi sinh vật bị giết chết bởi các tác nhân lý hoá, lấy toàn bộ huyền dịch hoặc tinh chế lấy các thành phần kháng nguyên quan trọng để làm vacxin, cơ thể đáp ứng miễn dịch dịch thể.

Ví dụ: Vacxin tả.

Trong tương lai người ta nghiên cứu sản xuất Vacxin tổng hợp kiểm định dễ dàng và dễ tiêu chuẩn hoá hơn,

3. Nguyên tắc sử dụng:

3.1. Phạm vi và tỷ lệ tiêm chủng: Cần thực hiện trên phạm vi rộng và tỷ lệ tiêm chủng cao.

            -Phạm vi tiêm chủng: Được quy định theo tình hình dịch tễ của từng bệnh, từng vùng.

            -Tỷ lệ tiêm chủng: Tỷ lệ tiêm chủng trên 80% số đối tượng cần tiêm chủng mới ngăn chặn được dịch xẩy ra. Tỷ lệ tiêm chủng dưới 50% số đối tượng cần tiêm chủng thì nguy cơ dịch bệnh vẫn có thể xảy ra.

3.2. Đối tượng tiêm chủng:

             -Tiêm chủng cho những người chưa có miễn dịch, có điều kiện tiếp xúc với vi sinh vật gây bệnh như những người chưa có miễn địeh trong vùng lưu hành dịch hoặc từ vùng không có dịch vào vùng dịch.

             -Tiêm chủng cho trẻ em vì trẻ em sức đề kháng yếu, ý thức phòng bệnh kém, dễ mắc bệnh, mắc bệnh thường nặng.

              -Chống chỉ định: Trong các trường hợp:

                  +Những người đang mắc bệnh nhiễm trùng cấp tính, đang trong tình trạng dị ứng.

                  +Không dùng vacxin sống cho những người thiếu hụt miễn dịch hoặc dùng thuốc đàn áp miễn dịch, những người mắc bệnh ác tính.

                  +Không dùng vacxin virus sống cho phụ nữ có thai.

        3.3. Thời gian tiêm chủng:

           -Thực hiện tiêm chủng đúng thời gian theo từng loại vacxin, theo quy luật dịch tễ của từng bệnh và các điều kiện khác.

           -Giữ đúng khoảng cách giữa các mũi tiêm chủng trong 1 đợt đối với loại vacxin phải tiêm nhiều mũi, thường cách nhau 1 tháng.

           -Tiêm chủng nhắc lại tùy thuộc thời hạn miễn dịch của từng loại vacxin.

        3.4. Liều lượng và đường đưa vacxin:

             -Liều lượng: Đưa vacxin phải đủ liều mới tạo miễn dịch tốt, liều lượng vacxin phụ thuộc vào lứa tuổi, loại vacxin và đường đưa vào cơ thể. Mỗi loại vacxin khác nhau có các liều sử dụng khác nhau.

             -Đường đưa vacxin:

                 + Đưa bằng đường uống: Tiện, dễ thực hiện, ít gây phản ứng

           Ngày nay, xu hướng sản xuất vacxin phòng bệnh đường tiêu hoá đưa theo đường uống do hiểu vai trò của slgA.

        Ví dụ: Vacxin Sabin phòng bại liệt.

                 + Đưa bằng đường tiêm: